«…Ξημερώνοντας τ’Αη-Γιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή, να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη, όπου, δεν έχει καθημερνές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές, που, κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χειμάρρα ως Τεπελένι, λόγω, που, εκείνοι, πολεμούσανε απ’την πρώτη μέρα, συνέχεια, κι είχαν μείνει σχεδόν οι μισοί, και, δεν αντέχανε άλλο!...Κι απάνω, που συνήθιζε τ’αυτί μας πάλι, στα γλυκά τριξίματα της Γης, και, δειλά συλλαβίζαμε το γάβγισμα του σκύλου, ή τον αχό της μακρινής καμπάνας, να, που, ήταν ανάγκα, λέει, να γυρίσουμε στο μόνο αχολόι, που, ξέραμε: στο αργό και βαρύ των κανονιών, στο ξερό και στο γρήγορο των πολυβόλων. Νύχτα, πάνω στη νύχτα, βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ’τον άλλον, ίδια τυφλοί, με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε με το γόνατο, επειδή, το πιο συχνά, ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς και στην ψυχή μας…
Κι η πορεία των πολεμιστών, στο μέτωπο του ελληνοϊταλικού πολέμου, στα χιονισμένα της Αλβανίας βουνά, κατά τον Οδυσσέα Ελύτη, κρατούσε μέρες, ενώ, αδιάκοπα, από ώρα σε ώρα, και, από μέρα σε μέρα, όλα, άλλαζαν γι’αυτούς: «Δεν ήμασταν οι ίδιοι», λέει στη συνέχεια, « στο βαθμό, που, και ο πόλεμος, δεν είναι ο ίδιος με την ειρήνη. Αλλάζουν οι άνθρωποι, ανάλογα με το αν ζουν μέσα στο ένα ή στο άλλο…».
Έτσι περιέγραψε τον αγώνα του ελληνικού λαού, για την προάσπιση της πατρώας γης του, και της ατίμητης πολιτιστικής κληρονομιάς του, ο ποιητής Ο.Ελύτης, μέσα από το κείμενό του «Πορεία προς το Μέτωπο», εκφράζοντας έτσι, τον αγώνα του πνεύματος και του πολιτισμού, ενάντια της βαρβαρότητας!
28Η Οκτωβρίου 1940! Τη νύχτα εκείνη, ο ελληνικός λαός, ξυπνούσε από το δαιμονισμένο βόμβο των σειρήνων! Κι ήταν αυτές, οι σειρήνες, που, τον καλούσαν στο καινούριο ραντεβού της ιστορίας του, στον «Υπέρ πάντων Αγώνα». Ο πόλεμος είχε ξεσπάσει! Πού; Στις απάτητες και χιονισμένες της Πίνδου βουνοκορφές. Η Ιταλία, απαιτούσε την παράδοση της χώρας μας! Εκεί, ήταν, που, ακούστηκαν τότε και οι πρώτες κανονιές! Η αγέρωχη και αθάνατη ελληνική ψυχή, όμως, απάντησε το γνωστό «ΟΧΙ». Αδιαμαρτύρητα και με το «χαμόγελο στα χείλη», οι στρατευμένοι, πήραν τότε, το δύσβατο του μετώπου δρόμο! Η μάχη, άνιση! Όλοι, παρακολουθούσαν τις εξελίξεις, με κομμένη την ανάσα! Μικρή, πολύ μικρή η Ελλάδα, σιδερόφραχτες και απειράριθμες οι μεραρχίες των Ιταλών, αλλά, όπως λέει και ο ποιητής, «των λαών η μεγαλοσύνη, δε μετριέται με το στρέμμα, με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και, με το αίμα!».
Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος, που, ξέσπασε στις 28 Οκτωβρίου του 1940, δεν ήταν καθόλου αιφνίδιος! Ήταν, το αποτέλεσμα της επεκτατικής πολιτικής του Μπενίτο Μουσολίνι, που, έχοντας ως πρότυπο τις κατακτήσεις του Αδόλφου Χίτλερ, θέλησε να αποδείξει στους Γερμανούς Συμμάχους του Άξονα, ότι, και ο ίδιος, μπορεί να οδηγήσει την Ιταλία σε ανάλογες στρατιωτικές επιτυχίες και να δημιουργήσει μια καινούρια «Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία!».
Ναι! Ο πόλεμος, που εκδηλώθηκε, με τόσο βίαιο τρόπο, εκείνο το φθινόπωρο του Σαράντα, ήταν απαίσιος, που, σε λίγο κύκλωσε τα πάντα! Πόλεμος φοβερός, που, ήρθε σε μια ώρα, που, ο Θεός, φαίνεται, τον όρισε μέσα στον «Ναό της Ιστορίας», και, που η Μοίρα, τον «αποφάσισε στων λαών το ριζικό!». Τότε ήταν, που, όλοι οι πρόγονοί μας, έδωσαν το μεγάλο παρόν σ’αυτόν!
Οι Έλληνες όμως, απόγονοι των Μαραθωνομάχων, των Σαλαμινομάχων, του Λεωνίδα, των ηρώων της Ελλ. Επανάστασης, έκαναν και εκείνη τη χρονική στιγμή το χρέος τους, όπως και στο παρελθόν, θυσιάζοντας τη ζωή τους, και, τιμώντας την πατρίδα τους, σύμφωνα πάντα με το πεπρωμένο της ελληνικής φυλής!
Και, απέναντι στην αλλαζονεία των Ιταλών, έκδηλη και ολοφάνερη στους Έλληνες, η Σκέπη και η Προστασία της Υπεραγίας Θεοτόκου. Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως, η Εποποϊα του Σαράντα, αποτελεί θαύμα, συνυφασμένο με τον ανθρώπινο αγώνα, όπου, η θεϊκή χάρη, συνεργάστηκε με την ανθρώπινη προσπάθεια. Και δεν είναι τυχαίο, που, οι δυο σημαντικές μας Εθνικές γιορτές, συνγιορτάζονται με τη γιορτή της Παναγιάς, αφού, την 25η Μαρτίου, γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την 28η Οκτωβρίου την Αγία Σκέπη Της, τη Σκέπη των αγωνιστών και την Ελευθερώτρια των Σκλαβωμένων! Η άλλοτε Υπέρμαχος Στρατηγός των Ρωμιών, η λαβωμένη Παναγιά, μετέπειτα της Τήνου, έγινε, η Αγία Σκέπη των πολεμιστών, στα χιονισμένα βουνά της Πίνδου και της Αλβανίας το 1940, που, χάρη στην πίστη τους σ’Αυτή, περιφρόνησαν τη λογική των αριθμών, θερμάνθηκαν οι ψυχές τους, και, αντιστάθηκαν στις σιδερόφραχτες εχθρικές στρατιές, προκαλώντας έτσι, τον παγκόσμιο θαυμασμό! Και γιατί όλα αυτά; Γιατί, ο αγώνας τους, ήταν αμυντικός και δίκαιος, αλλά, και γιατί, πίστευαν στο Θεό, στην Ελλάδα και στον εαυτό τους. Και, τότε ήταν, που, από τη σθεναρή αυτή αντίσταση των Ελλήνων, οι εχθροί, κατάλαβαν, πως, ο πόλεμος που τους είχαν εξαπολύσει, δε θα ήταν γι’αυτούς ένας «περίπατος», όπως πίστευαν, και, γι’αυτό από επιθετικό, τον μετέτρεψαν κι αυτοί σε αμυντικό!
Κι έγιναν ήρωες οι Έλληνες πολεμιστές, ακολουθώντας τον ματωμένο δρόμο της θυσίας, στα χιονισμένα βουνά της Αλβανίας, επώνυμοι, αλλά, και χιλιάδες ανώνυμοι! Και η πατρίδα στο διάβα τους, προσωποποιημένη από την πένα του Εθνικού μας ποιητή, Κωστή Παλαμά, αναφέρεται σ’αυτούς, τους χιλιάδες ανώνυμους, που έδωσαν τη ζωή τους για τη λευτεριά, και, που οι πλαγιές των απάτητων βουνών της Πίνδου και της Αλβανίας έγιναν οι τάφοι τους, και, τους παραλληλίζει με τους επώνυμους ήρωες των παλιότερων εποχών. Είναι, λέει, όλοι τους «ισότιμοί τους», αφού, «η ελληνική ανδρεία είναι ίδια, μέσα από των καιρών τα περάσματα!».
«-Κόδροι, Λεωνίδες, Καραϊσκοι, στους καιρούς ακόμα, όσοι με τ’ όνομα, και, ζείτε και φεγγοβολάτε, κι εσείς, που, σαν κρύβεστε και σιωπηλοί περνάτε, Στρατιώτες άγνωστοι, αθλητές ανώνυμοι, που, δε σας αχολόγησε το βροντερό της φήμης στόμα, και μένετε αλειτούργητοι στην Εκκλησία της μνήμης!».
28η Οκτωβρίου 1940! Η νίκη των ολίγων, έναντι των πολλών! Η νίκη του πνεύματος έναντι της ύλης!
28η Οκτωβρίου 1940! Στο πέρασμά της μέσα από «της ιστορίας το διάσελο», κατά τον Νικηφόρο Βρεττάκο, βεβαιώνει και διδάσκει, πως, η Ελευθερία, ήταν, και θα παραμείνει το υπέρτατο και ευγενέστερο ιδανικό του ανθρώπου, καθώς, και, η τεράστια δημιουργική δύναμη, και γενεσιουργός πηγή, που, κυριάρχησε και θα κυριαρχεί πάνω στον κόσμο. Δίδαξε και διδάσκει, πως, ο άνθρωπος πρέπει να αγωνίζεται γι’αυτήν, θυσιάζοντας στο όνομά της τα πάντα!
« Για όλους, όσους πάλεψαν και χάθηκαν στους δρόμους της φωτιάς,
ένα δάκρυ μας, ευχή στο Θεό ας γίνει,
γονατιστή παράκληση στην Εκκλησιά για Ειρήνη!».
