Σεπτεμβρίου 22, 2021

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me
Image

Φωτεινή Τσιτσώνη-Καβάγια: Μια περιπέτεια ομορφιάς

 

7 Σεπτεμβρίου, του Αγίου Σώζοντος, γιορτάζει το μικρό ξωκλήσι του Αη-Σωστιού, στο μικρό, γραφικό και ομώνυμο ιστορικό νησάκι, που, είναι άρρηκτα δεμένο με την ιστορία της πόλης μας, και, που μαζί με το γειτονικό Βασιλάδι, από το οποίο απέχει 1,5 χμ., αλλά και με την Τουρλίδα, τον Προκοπάνιστο, τον Σχοινιά, την Κλείσοβα, τον Πόρο, τη Θολή και τις Σκρόφες, χωρίζεται η Λιμνοθάλασσα από τον Πατραϊκό.

Η Λιμνοθάλασσα με το υπέροχο τοπίο της σε συναρπάζουν, καθώς κατευθύνεσαι προς τα εκεί με το πλεούμενο. Σου φανερώνει τις πολλαπλές της όψεις. Κάθε τόσο και μια καινούρια, πότε αγριεμένη και στη στιγμή γαλήνια, ένα δημιούργημα της φύσης συνυφασμένο με τη ζωή των κατοίκων τούτου του τόπου, αλλά, και την οικονομία του, που, πραγματικά πρέπει να κάνει τους ανθρώπους αυτής της Γης να καμαρώνουν για την ύπαρξή της.

 

Ο Αη-Σώστης με την απέριττη και ταπεινή ομορφιά του σε εκπλήσσει με το στοιχείο της μαγείας που απλώνεται τριγύρω του. Μπροστά του ένας υδάτινος δρόμος, που ξεχωρίζει τη Λιμνοθάλασσα από τον Πατραϊκό Κόλπο, και, ένα μαγευτικό τοπίο κατάσπαρτο από μοσχομύριστα κρινάκια, γαντζωμένα κυριολεκτικά στην άμμο της ακτής, απλώνεται στα μάτια σου, μεταξύ του απίθανου και του πραγματικού. Κι ανάμεσά τους, να σου και ξεπετιούνται μικρά, πανέμορφα κουνελάκια (προς μεγάλη έκπληξη των επισκεπτών),ημερωμένα και προσαρμοσμένα κι αυτά στη γαλήνη του τοπίου, που, πραγματικά αναδύει μια μεγαλοσύνη παρμένη από το μεγαλείο της ιστορίας και τη μοναδικότητα της φύσης.

Και πάνω στο «ελάχιστο» αυτό νησάκι, ρεμβάζει, λες, το μικρό και ταπεινό εκκλησάκι του Αγίου Σώστη, του Αγίου των ναυτικών, που, η λατρεία του ξεκίνησε από τη Λήμνο, αφού υπήρξε ο αρωγός και ο παρήγορος των Λημνιών καραβοκύρηδων, που ταξίδευαν στην Πόλη, στη Σμύρνη, στην Αλεξάνδρεια καθώς και στα λιμάνια του Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας.

Ο Άγιος Σώστης, άγιος του 3 ου αι, έζησε στη Λυκαονία της Μ. Ασίας, βοσκός στο επάγγελμα, και μαρτύρησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Μαξιμιανού.

Παραπέρα της μικρής εκκλησιάς του Αγίου Σώστη, ορθώνεται ένας ολοστρόγγυλος πέτρινος Φάρος, με τον κυλινδρικό του πύργο, ύψους 11,5 μ. έργο του 1859, κυματοθραύστης της Λιμνοθάλασσας. Στέκει εκεί απόρθητος στα χρόνια, μοναχικός και σιωπηλός, περήφανος κι αγέρωχος μέσα στη γαλήνη και την ησυχία του τοπίου.

Κατά τα άλλα αυτή η σιωπή είναι τόσο φλύαρη, αφού και μέσα στη σιωπή της και στη γλυκύτατη ερημιά της, έχει να πει πολλά για την πανένδοξη ιστορία αυτού του τόπου.

Και μοιάζει ο Φάρος σαν το «άγρυπνο μάτι» του καπετάνιου! Μοιάζει με καλοπροαίρετο γίγαντα, που συντροφεύει τα καράβια στα μακρινά τους ταξίδια. Το βλέμμα του χάνεται εκεί όπου εκεί όπου συναντιούνται ο ουρανός κι η θάλασσα πάνω στο μπλε του νερού και στο λευκό του σύννεφου!

Η λιγοστή γη και η Λιμνοθάλασσα σ’ αυτή την περιοχή σφιχταγκαλιάζονται λες, εκεί, όπου τα θαλάσσια ρεύματα κατεβάζουν κοπάδια ψαριών, γι’ αυτό άλλωστε και η ύπαρξη εκεί και των διβαριών. Τόπος ιχθυοπαραγωγικός και πολύ φημισμένος.

Το εκκλησάκι του Αγίου, κάτασπρο, ασβεστωμένο, φοράει τα καλά του κάθε 7 του Σεπτέμβρη, στη γιορτή του, στολισμένο και περιποιημένο. Ολόγυρα, μυρίζει θάλασσα κι αρμύρα. Κι όλα μοιάζουν με πίνακα, με εξαίσιες παραστάσεις.

Πιο κει, ορθωμένα κάποια απ’ τ’ θυμητάρια του κάστρου, που, σου θυμίζουν τον καιρό των πολιορκιών και του αγώνα της πόλης, καθώς, και τα απομεινάρια του Λοιμοκαθαρτηρίου και του τελωνείου. Ένα νησάκι όπου η ιστορία αγκαλιάζεται με το μύθο και ο μύθος με το θρύλο!

Αλήθεια, πόσα καράβια δε θα ΄χαν προσαράξει στο μικρό του λιμανάκι, (αφού εκεί ήταν το λιμάνι της πόλης στον καιρό της Ενετοκρατίας και Τουρκοκρατίας), κουβαλώντας εμπορεύματα σε δοξασμένες εποχές αλλά και τρόφιμα και πολεμοφόδια σε καιρούς πολέμου, προς ενίσχυση και βοήθεια των κατοίκων.

Το Γενάρη του 1824 όλοι οι κάτοικοι εκεί υποδέχτηκαν ως σωτήρα της πόλης το διάσημο Ευρωπαίο ποιητή και φιλέλληνα, Λόρδο Μπάυρον.

Στα 1826, εκεί ναυμάχησε ο ελληνικός στόλος με τον τουρκικό, με ναύαρχο τον Ανδρέα Μιαούλη, ενώ, στα 1827 ο Αη-Σώστης έγινε ορμητήριο του Άστιγγα εναντίον των Τούρκων, που κατείχαν το Βασιλάδι, το οποίο και κατέλαβε.

Στα 1833 χτίστηκε εκεί το Υγειονομείο, όπως έλεγαν τότε το Λοιμοκαθαρτήριο, όπου έδρασε με θυσία και αυταπάρνηση για 35 ολόκληρα χρόνια ο Μυτιληνιός γιατρός Νικόλαος Μαγγανάς, πο, όπως αναφέρει η κ. Ακακία Κορδόση στο βιβλίο της «Νικόλαος Μαγγανάς», έσωσε τον τόπο από τη χολέρα, που μάστιζε τότε τον κόσμο.

Τι να πεις και για τα λουλούδια της ακρογιαλιάς, που, κυριολεκτικά κατακλύζουν το αμμώδες τοπίο, πραγματικά θαύματα της φύσης και στολίδια της, τα αγριολούλουδα της άμμου, οι νάρκισσοι της θάλασσας, τα Κρινάκια της Παναγιάς, ή τα Κρινάκια του Αη-Σωστιού και του Βασιλαδιού, όπως τα λέμε εδώ, επειδή, εκεί φύονται και εκεί είναι ο παράδεισός τους, (Παγκράτιο το Παράλιο ή Θαλάσσιος Ασφόδελος, η επιστημονική τους ονομασία).

Κι είναι ο Θαλασσόκρινος, ένα σπάνιο και απειλούμενο είδος που ανθίζει κάθε χρόνο στα εννιάμερα της Παναγιάς, στις 23 Αυγούστου, ενώ ευδοκιμεί και πολλαπλασιάζεται στους αμμόλοφους.

Είναι ένα φυτό όπου έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα, αφού απεικονίζεται σε τοιχογραφίες της Σαντορίνης και της μινωικής Κρήτης. Έμπαινε ως έμβλημα στα μινωικά πλοία και στα πλοία όλου του Αιγαίου.

Για τους αρχαίους ήταν σύμβολο ειρήνης και αγνότητας, αφού, τα κάτασπρα και ευωδιαστά λουλούδια του, μοιάζουν με τον αφρό της θάλασσας και το αλάτι, ευνοούν δε τις νυκτόβιες πεταλούδες να κάνουν επικονίαση. Επιπλέον, στην αρχαιότητα, έπιναν το χυμό τους, ανακατεύοντάς τον με μέλι.

Στη Μυθολογία ο Ερμής, φαίνεται να δίνει το συγκεκριμένο φυτό στον Οδυσσέα, για να αντιμετωπίσει τα μάγια της Κίρκης. Ο Όμηρος το ονομάζει «Μόλυ» και το περιγράφει σαν ένα φυτό με άνθη άσπρα σαν το γάλα.

Ο Θεόφραστος λέει, ότι ήταν ένα είδος κρεμμυδιού, που, το χρησιμοποιούσαν ως αντίδοτο στις δηλητηριάσεις και πίστευε ότι ήταν τονωτικό για την καρδιά, τα νεύρα και τους νεφρούς.

Ο θαλασσόκρινος πολλαπλασιάζεται με τους σπόρους, που, τους παρασύρει ο άνεμος και με τους βολβούς του, που είναι θαμμένοι πολύ βαθιά στην άμμο.

Κι εκεί, στο «εξωτικό» αυτό τοπίο, του Αγίου Σώστη, την ημέρα της γιορτής του, καθώς αρχίζει να πέφτει το δειλινό, μετά τον κατανυκτικό εσπερινό, κι ενώ, όλο το πέλαγος απλώνεται τριγύρω σου ατελείωτο, σκούρο και καταχνιασμένο λες, ενώ ο πελαγίσιος αέρας χάνεται στο βάθος του ουρανού, νιώθει,ς πως ήρθε η ώρα της επιστροφής. Το καΐκι είναι εκεί, με τη μηχανή ανοιχτή και σε περιμένει…

Αν η μεγάλη ομορφιά παραμένει ανεξάντλητη, τότε, η Λιμνοθάλασσα με τα γραφικά και ιστορικά νησάκια της και το πανέμορφο και γραφικό της τοπίο σίγουρα δεν μπορεί να σε αφήσει αδιάφορο!

Πραγματικά μια επίσκεψη με το καΐκι στον Αη-Σώστη είναι μια «περιπέτεια ομορφιάς!».

 

Της Φωτεινής Τσιτσώνη-Καβάγια