«Της Παναγίας Αχράντου, Υπερευλογημένης, ενδόξου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας...»
Αειπάρθενος Μητέρα, η Υπεραγία Θεοτόκος, αφού, διατήρησε την αγνότητά Της και πριν από τον τόκο και μετά τον τόκο του Υιού Της, όπως αναφέρεται και στο απολυτίκιο της γιορτής του Δεκαπενταύγουστου: «Εν τη γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας...» Παναγία Μητέρα, αφού, είναι η αγιότερη των ανθρώπων και των αγγέλων.
Θεοτόκος, αφού γέννησε το Θεό.
15 Αυγούστου! Το Πάσχα του καλοκαιριού! Γιορτάζει η Παναγία και μαζί Της και όλοι οι χριστιανοί.
Οι καμπάνες και πάλι θα χτυπήσουν χαρμόσυνα. Παντού μεγάλα πανηγύρια, στεριανά και νησιώτικα, ήθη και έθιμα πολλά, εικόνες θαυματουργές της Μητέρας του Χριστού... Και ποια από αυτές να πρωτοαναφέρεις...
Άξιον Εστί. Η θαυματουργή εικόνα στο Άγιο Όρος.
Σύμφωνα με την παράδοση, ένα βράδυ, της 11ης Ιουνίου του έτους 982 μ.Χ., κάποιος ενάρετος Γέροντας, έλειπε από το κελί του σε αγρυπνία, στον ναό του Πρωτάτου. Το κελί του ήταν κοντά στη σκήτη του Αγίου Ανδρέα, σε κοντινή απόσταση από τις Καρυές, την πρωτεύουσα του Αγίου Όρους. Εμφανίστηκε τότε, εκεί στο εκκλησάκι του κελιού, στον υποτακτικό του Γέροντα, ο αρχάγγελος Γαβριήλ, που, έψαλε και χάραξε με το δάχτυλό του σε μια πέτρινη πλάκα τον Ύμνο «Άξιον Εστίν ως αληθώς...», ενώ ακούστηκε και η φωνή του να λέει: «Στο εξής, έτσι θα ψάλλουν όλοι οι χριστιανοί τον ύμνο της Θεοτόκου». Και λέγοντας αυτά, έγινε άφαντος, ενώ, σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα του Χριστού πάνω στο τέμπλο της μικρής εκκλησιάς, μεταφέρθηκε αστραπιαία στα αριστερά, και, αυτή της Θεομήτορος, στα δεξιά. Αυτή η διάταξη διατηρείται ως σήμερα στο τέμπλο κάθε εκκλησιάς.
Όταν επέστρεψε ο Γέροντας από την αγρυπνία και πληροφορήθηκε το θαύμα, έσπευσαν μαζί με το μαθητή του να το ανακοινώσουν στον Πρώτο του Αγίου Όρους και στους άλλους Γέροντες, ενώ, η αγγελοχάρακτη πλάκα εστάλη στον Πατριάρχη και τον αυτοκράτορα, έτσι ώστε ο ύμνος να διαδοθεί σε όλον τον ορθόδοξο κόσμο.
Μετά από λίγες ημέρες, η Εικόνα, μπροστά στην οποία εψάλη για πρώτη φορά ο αγγελικός αυτός ύμνος, μεταφέρθηκε στο πρωτάτο, όπου και τέθηκε στο ιερό Σύνθρονο του ναού ως Παντάνασσα, Ηγουμένη και στήριγμα και προστάτιδα του Όρους, ενώ, το κελί, όπου συνέβη το περιστατικό, από τότε, φέρει το όνομα, «Άξιον Εστί», καθώς, και ολόκληρη η τοποθεσία εκείνη είναι γνωστή με το όνομα «Άδειν», από το αρχαίο ρήμα άδω, που σημαίνει ψάλλω, τραγουδώ.
Ο μοναχός αυτός, που, δέχτηκε την επίσκεψη του Αγγέλου, σύμφωνα με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, ονομαζόταν Γαβριήλ, γι’ αυτό και σήμερα αναφέρεται ως ο «όσιος Γαβριήλ, ο ξενίσας τον Άγγελον», δηλ. αυτός που φιλοξένησε τον Άγγελο.
Κάθε χρόνο, στο Όρος, γίνεται και η ετήσια πανήγυρη προς τιμή της Θεοτόκου, την 11η Ιουνίου σε ανάμνηση του θαύματος αυτού, ενώ, την Δευτέρα της Διακαινησίμου, τελείται η λιτάνευση της Ιερής Εικόνας της Θεοτόκου.
Θαυματουργή και η εικόνα της Ευαγγελίστριας της Τήνου, που, είναι κατάμεστη από τάματα των πιστών και θεωρείται έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Ανακαλύφτηκε τον Ιανουάριο του 1823, στο κτήμα ενός Τήνιου, του Δοξαρά, αφού, σύμφωνα με την παράδοση, η Παναγία, εμφανίστηκε τρεις φορές στο όνειρο της μοναχής Πελαγίας και ζήτησε να σκάψουν στο συγκεκριμένο κτήμα, για να ανακαλύψουν το σπίτι Της, ενώ, στη συνέχεια, να χτίσουν στο σημείο εκείνο ναό, όπως και έγινε.
Η Ευαγγελίστρια της Τήνου, γιορτάζει τρεις φορές το χρόνο: στις 30 Ιανουαρίου, ημέρα της εύρεσης της θαυματουργής εικόνας Της, στις 25 Μαρτίου, του Ευαγγελισμού και τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ, είναι το σημαντικότερο ορθόδοξο προσκύνημα της Ελλάδας. Παναγιά, η Προυσιώτισσα
Στον Προυσό της Ευρυτανίας, το 829μ.Χ., από την Προύσα της Μ.Ασίας, στα χρόνια της Εικονομαχίας, επί εικονομάχου αυτοκράτορα, Θεοφίλου, ένας ευσεβής νέος άνδρας, μετέφερε τη θαυματουργή εικόνα της Προυσιώτισσας.
Όταν έφτασε στην Καλλίπολη της Θράκης, ο άνδρας αυτός, έχασε την εικόνα, η οποία στη συνέχεια εμφανίστηκε με θαυματουργικό τρόπο στο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται ο ναός της Προυσιώτισσας, όπου και ο άνδρας αυτός έγινε μοναχός μετονομασθείς σε Διονύσιο. Έκτοτε, πολλά είναι τα θαύματα της Παναγίας, που αναφέρονται στον Προυσό της Ευρυτανίας, μεταξύ των οποίων είναι και η προστασία του ναού από τους Γερμανούς, το
1944, που επιχείρησαν να τον κάψουν.
Η Προυσιώτισσα γιορτάζει στις 23 Αυγούστου, δηλ. εννέα ημέρες μετά την Κοίμηση.
Παναγιά η Μυρτιδιώτισσα-Κύθηρα ή Τσιρίγο
Η παράδοση αναφέρει, πως, στο όνειρο ενός βοσκού του νησιού των Κυθήρων, παρουσιάστηκε ένας άγγελος, που του υπέδειξε ένα σημείο, όπου ήταν κρυμμένη η εικόνα, ανάμεσα σε μυρτιές, τον 14ο αι.
Ένα από τα συγκλονιστικότερα θαύματα της Μυρτιδιώτισσας ήταν η θεραπεία του άρρωστου παιδιού μιας Τουρκάλας, που, αν και δεν ήταν χριστιανή, ζήτησε τη βοήθεια της Παναγίας, κι, ενώ συντελέστηκε το θαύμα, η γυναίκα αλλαξοπίστησε και αμέσως σχηματίστηκαν οι μορφές του Χριστού και της Παναγίας στις δυο λαμπάδες που άναψε για να προσευχηθεί, που και σήμερα είναι εμφανείς στους προσκυνητές.
Η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα ή Τσιριγώτισσα, γιορτάζει στις 24 Σεπτεμβρίου.
Παναγιά η Κανάλα-Κύθνος
Μεταξύ Κύθνου και Σερίφου, αναδύθηκε η εικόνα της Κανάλας από τη θάλασσα, και εμφανίστηκε ως πυρσός, σε κάποιους ψαράδες, που ψάρευαν κοντά στην περιοχή του χωριού τους, στη Δρυοπίδα, και που, όταν την πλησίασαν, είδαν πως πάνω σ’ένα ξύλο ήταν ζωγραφισμένη η εικόνα της Παναγίας. Την απέσυραν από το νερό με ευλάβεια και σεβασμό και, σκέφτηκαν να χτίσουν κοντά στο σημείο εκείνο ναό της Θεοτόκου. Η Παναγία όμως εμφανίστηκε σε κάποιον κάτοικο του νησιού και του υπέδειξε τον τόπο, όπου σήμερα βρίσκεται ο ναός Της. Η Παναγιά η Κανάλα, γιορτάζει δυο φορές το χρόνο, στις 15 Αυγούστου και στις 8 Σεπτεμβρίου, το γενέθλιο της Θεοτόκου.
Παναγιά η Φανερωμένη-Λευκάδα
Η εικόνα της Φανερωμένης, χρονολογείται τον 5ο αι. μ.Χ. και είναι έργο του αγιογράφου Κάλλιστου, που, είχε αρχίσει να ζωγραφίζει την εικόνα, μετά από πολυήμερη νηστεία και προσευχή, όταν, κάποια στιγμή, στο σχέδιό του, είδε να αποκαλύπτεται η μορφή της Θεοτόκου, γι’ αυτό και την είπαν κυρα-Φανερωμένη. Γιορτάζει την ημέρα του Αγίου Πνεύματος και είναι η προστάτιδα του νησιού.
Παναγιά η Σπηλιανή-Νίσυρος
Γύρω στα 1400μ.Χ., σε μια σπηλιά ενός λόφου, πάνω από το Μανδράκι της Νισύρου, βρέθηκε μια μικρή ξύλινη εικόνα της Παναγίας. Από τότε ο λόφος αυτός ονομάστηκε Βρετός( από το ρήμα βρίσκω).
Κάποια χρόνια αργότερα, οι κάτοικοι της Νισύρου, για να τιμήσουν τη Θεοτόκο, έφτιαξαν μια μεγαλύτερη εικόνα σαν και αυτή που βρέθηκε και τη στόλισαν με ασήμι, ενώ τη μικρότερη, την τοποθέτησαν στην παλάμη του αριστερού χεριού της Παναγίας και την έκρυψαν ανάμεσα του ξύλου και του ασημένιου διάκοσμου της εικόνας. Μάλιστα λέγεται πως, το αριστερό χέρι της Παναγίας είναι ζεστό όταν το ακουμπάς και μεγαλύτερο από το δεξί, που είναι πάντα κρύο.
Η Παναγιά του Χάρου-Λειψοί
Σ’ αυτό το μικρό νησάκι του Αιγαίου, υπάρχει η μοναδική εικόνα της Παναγίας, που κρατάει στην αγκαλιά Της τον Εσταυρωμένο Χριστό.
Η εικόνα είναι του 1600μ.Χ. Το θαυμαστό είναι, πως, από το 1943 την κοσμούν «της Παναγιάς τα κρινάκια», που οι ντόπιοι τα τοποθετούν εκεί από την άνοιξη, ξεραίνονται και ξανανθίζουν στη γιορτή Της, στις 23 Αυγούστου.
Tης Φωτεινής Τσιτσώνη-Καβάγια