Η απαγόρευση του καπνίσματος στην Ελλάδα, επικεντρώνεται κυρίως γύρω από την απαγόρευση σε δημόσιους χώρους και σε χώρους εργασίας για την προστασία της υγείας των καπνιστών και των μη καπνιστών. Ο νόμος του 2002 απαγόρευε φαινομενικά το κάπνισμα, αλλά παρέμεινε από σχεδιασμού στο μεγαλύτερο μέρος ανεφάρμοστος καθώς οι διαχειριστές εργασιακών μονάδων μπορούσαν να επιτρέψουν εξαίρεση. Το 2008 ψηφίστηκε αυστηρότερος νόμος, που άρχισε να εφαρμόζεται την 1η Ιουλίου του 2009. Η Ελλάδα ακόμα και σήμερα έχει υψηλά ποσοστά καπνιστών. Για την αλλαγή ενός καταστήματος σε χώρο καπνιζόντων απαιτείται αλλαγή της άδειας.

Σε κλειστούς χώρους εστίασης κάτω των 70 τ.μ. μικτού εμβαδού επιλέγουν εάν γίνονται καπνιστικοί ή όχι. Σε κλειστούς χώρους εστίασης  μεταξύ των 70 και 300 τ.μ. μικτού εμβαδού, ειδικοί χώροι μπορούν να παραχωρούνται για το κάπνισμα μετά από αίτηση. Πρέπει να καταλαμβάνουν το πολύ το 30% του καταστήματος. Για  κέντρα με έγχορδη μουσική άνω των 300 τ.μ., ο χώρος καπνιζόντων μπορεί να είναι 40% του συνολικού εμβαδού του καταστήματος.

Οι καταστηματάρχες πολλές φορές έχουν αντιρρήσεις, περι τήρησης του νόμου, καθώς ,μπροστά στο κέρδος, είναι αρκετά χαλαροί ως προς την απαγόρευση του καπνίσματος, εντός των κλειστών χώρων. Ως αποτέλεμα δημιουργείται διαφωνία μεταξύ πελατων ά και β΄κατηγορίας, καπνιζόντων και μη, όσοι ενοχλούνται ή εχουν αναπνευστικά θέματα και όσοι θεωρούν υπερβολικούς όσους αντιδρούν.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός πολιτισμού, είναι ο σεβασμός στον άλλο άνθρωπο. Σεβασμός στα όρια και στην ύπαρξη του άλλου. Μη τηρώντας την απογόρευση του καπνίσματος σε εσωτερικούς χώρους, παύει η έννοια του σεβασμού, καθώς παραβιάζονται τα δικαιώματα του συνανθρώπου μας. Άρα ο πολιτισμένος άνθρωπος γίνεται απολίτιστος, αδιαφορώντας για τον άλλο δίπλα του, και αν τυχόν θέτει την υγεία του, αλλά και τη δική του, σε κίνδυνο.

Αυτός, ο οποίος δεν καπνίζει και βρίσκεται σε κλειστό χώρο εστίαστης, αυτόματα μετατρέπεται σε παθητικός καπνιστής, και νοιώθει να παραβιάζονται τα δικαιώματα του, καθώς χάνεται κάθε ίχνος σεβασμού στην προσωπική του επιλογή: να μην καπνίζει. Αναλαμβάνει ρόλο υγειονομικού στελέχους, στην άγονη, κάποιες φορές, προσπάθειά του, να εκφράσει την ενόχλησή του από την οσμή του καπνού, στον υπεύθυνο του καταστήματος - με την γνωστή απάντηση εκ μέρους του, οτι θα δυναμώσει τον εξαερισμό του χώρου -  ή στους καπνίζοντες πελάτες, σε διπλανά τραπέζια.

Πολλοί όμως καταστηματάρχες και πολίτες παραβαίνουν τη νομοθεσία ευκαίρως - ακαίρως. Δυστυχώς ο νόμος (ευτυχώς όμως υπάρχουν και εξαιρέσεις) πολλές φορές δεν εφαρμόζεται καθόλου, ενώ άλλοτε λειτουργεί με ωράριο  σταχτοπούτας, όπου μετά τις δώδεκα επιτρέπεται, εντός του καταστήματος το κάπνισμα.

Η μη τήρηση του αντικαπνιστικού νόμου, όχι μόνο είναι έλλειψη σεβασμού, αλλά αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Το κάπνισμα προκαλεί σοβαρότατες βλάβες σε όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. Το παθητικό κάπνισμα, δηλαδή ο εισπνεόμενος και εκπνεόμενος από τους καπνιστές καπνός  έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και των μη καπνιστών. Στους μη καπνιστές ο καπνός ερεθίζει τα μάτια, προδιαθέτει σε συχνές φλεγμονές του επιπεφυκότα και ερεθίζει το αναπνευστικό σύστημα. Επίσης προκαλεί ρινικά συμπτώματα, βήχα και κεφαλαλγίες καθώς και κρίσεις βρογχικού άσθματος ή άλλες αλλεργικές αντιδράσεις. Οι επιδράσεις αυτές είναι πιο έντονες στα παιδιά.

Πρόκειται, ωστόσο, για ένα φαινόμενο που αφορά και τους καπνιστές, καθώς η έκθεσή τους στον περιβαλλοντικό καπνό πολλαπλασιάζει την πιθανότητα να προσβληθούν από νοσήματα που σχετίζονται με το κάπνισμα. Γενικότερα, μπορεί να υποστηριχθεί ότι η έκθεση των μη καπνιστών στον περιβαλλοντικό καπνό προκαλεί στον οργανισμό μεταβολές παρόμοιες με αυτές που παρατηρούνται στους καπνιστές, έστω και σε μικρότερο βαθμό. Εκτός από τις άμεσες επιδράσεις, ο καπνός του τσιγάρου αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο για όλα τα βασικά νοσήματα που σχετίζονται με το κάπνισμα, τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα.

 

Ο σεβασμός τόσο στους καπνιστές, όσο και στους μη καπνιστές είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας.

 

 

 

 

Μαριάννα Ρόμπολα

Φιλόλογος – Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων

 

 

 

 

 

 

 

 

*Με στοιχεία από: https://eody.gov.gr/  και https://el.wikipedia.org/