10 Απριλίου 1826
Οι εναπομείναντες αγωνιστές της πόλης του Μεσολογγίου, αποφασίζουν την ηρωική έξοδο ύστερα από πολλά χρόνια μαχόμενοι για την πατρίδα.
Ήξεραν ότι γι΄ αυτούς ήταν πλέον μονόδρομος, μέσα τους όμως, κρυφά ήλπιζαν μήπως τελικά, το καράβι φτάσει.
Έτοιμοι για την μεγάλη στιγμή, την στιγμή της εξόδου, την στιγμή που το Μεσολόγγι και οι αγωνιστές του θα γράφονταν στην Ιστορία, για τον αγώνα και τις θυσίες τους, να είμαστε σήμερα όλοι εμείς ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ.
Το Μεσολόγγι, μετά από την ηρωική του πράξη, ονομάζεται επίσημα ΙΕΡΗ ΠΟΛΗ.
Η πόλη της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, όπου ποιητές, ζωγράφοι, απλοί άνθρωποι, δοξάζουν, τιμούν και αποτίνουν φόρο τιμής, στα Άγια χώματα της πατρίδας.. όπου η ιστορία έγραψε με κόκκινο χρώμα τις μάχες που δόθηκαν.
Και ο Λουκής Ακρίτας γράφει..
Κάθε ελεύθερος άνθρωπος.. είναι δημότης Μεσολογγίου
Το μνημόσυνο και οι τιμές που αποτίνουμε κάθε χρόνο, το βράδυ του Λαζάρου κ την Κυριακή των Βαϊων:
Καθιερώθηκαν το 1850, όταν το Σάββατο του Λαζάρου εκείνης της χρονιάς, οι Μεσολογγίτες συγκεντρώθηκαν στη σημερινή γωνία, των οδών Λόρδου Βύρωνος και Ραζή-Κότσικα και άκουσαν μία ενθουσιώδη, βαθυστόχαστη και συγκινητική ομιλία, του λόγιου και υμνογράφου Ανδρέα Παλαμά που εκφώνησε από το μπαλκόνι του αρχοντικού Πετρόπουλου (σημερινού Χρυσογιαλέικου). Τελειώνοντας η ομιλία, κάποιος από το ενθουσιασμένο ακροατήριο φώναξε "Στα Ηρώα, πάμε στα Ηρώα" οπότε οι συγκεντρωθέντες προμηθεύτηκαν κεριά από τις εκκλησίες και τα μαγαζιά και ένα "κάδρο" με τη μορφή του Ραζή-Κότσικα που ήταν κρεμασμένο στον τότε Καφενέ Ράγκου (μετέπειτα Λεσχίδιο αδελφών Ευάγγελου και Γεράσιμου Δέδε) και αφού σχημάτισαν πομπή οδηγήθηκαν με αναμμένα τα κεριά στους τάφους των ηρώων – προγόνων τους, όπου οι αρχιμανδρίτες, του Αγίου Σπυρίδωνος Στέφανος Αναγνωστόπουλος και του Αγίου Παντελεήμονος Ιερόθεος Ηλιάδης, έψαλαν τρισάγιο.(Απόσπασμα από αναφορά της Διεξόδου για το πότε και πως καθιερώθηκαν οι εορτές εξόδου)
Το ζητούμενο όλων αυτών των πράξεων, είναι ότι ΑΠΛΟΙ άνθρωποι, αποφάσισαν, να τιμήσουν εις μνήμη της ελευθερίας, όσους έδωσαν την ζωή τους.
Η ιστορία έχει την τάση να επαναλαμβάνεται και να τιμωρεί,
τιμωρεί όσους δεν την τιμούν,
όσους δεν την σέβονται,
όσους ξεχνούν σε ποιον οφείλουν την σημερινή τους ύπαρξη.
10 Απριλίου 2021
Κανείς δεν είναι σε θέση να γελοιοποιήσει, ένα τόσο μεγάλο ιστορικό γεγονός και να το κάνει θεατρική παράσταση, σε αντικατάσταση της πομπής.
Η άγνοια, η ημιμάθεια, η δίψα για δόξα στις πλάτες ηρώων, θεωρείται βεβήλωση των αγίων και των ιερών.
Μα δεν χορταίνουν τα πουγκιά σας;
Ντροπή σε όποιον νομίζει ότι, τα δάκρυα συγκίνησης των ανθρώπων που συμμετέχουν κάθε χρόνο στην πομπή, το Σάββατο του Λαζάρου και της Κυριακής των Βαϊων, μπορούν να αντικατασταθούν από δάκρυα υποκινούμενα από ορούς δακρύων.
Υπάρχουν κι άλλες εποχές, να κάνετε το ντεμπούτο σας και να γραφτείτε στην ιστορία, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις του καλοκαιριού σας αρκούν, να τραγουδήσουν διασημότητες και να πρωταγωνιστήσουν κομπάρσοι..
Από τα 79.000 που δαπανήσατε για τις ημέρες μνήμης και τιμής, θα σταθώ στα 24 χιλιάρικα για την αναπαράσταση της ανατίναξης.
Και επειδή γνωρίζω πολύ καλά, ότι ο Καψάλης δεν πληρώνεται, ούτε η χορωδία, θα σας πρότεινα τα χρήματα αυτά να δοθούν ώστε να καλυφθούν οι λακούβες που βρίσκονται σε ολόκληρη την πόλη και όχι σε διάσημες τραγουδίστριες (αν όντως ισχύουν, όσα ακούγονται και αν όχι, ποιος ευθύνεται για όσα έχουν διαδοθεί; Μιας και όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά!)

Όμως, δεν σας αδικώ για όλες αυτές τις πράξεις σας, διότι:
Αν δεν έχεις διασχίσει τον δρόμο θυσίας το Σάββατο του Λαζάρου από τον Άγιο Σπυρίδωνα έως τον κήπο των Ηρώων και δεν έχεις δακρύσει ούτε μια φορά..
Αν δεν σε διαπερνά ρίγος συγκίνησης στο άκουσμα της φωνής του Πέτρου Σιάμου και του εκάστοτε Καψάλη, στην ανατίναξη του σήμερα, που τόσο σε ταξιδεύει στην βραδιά του τότε…
Αν δεν έχεις ψιθυρίσει, ούτε μια φορά τα λόγια των αψίδων, περνώντας από κάτω την Κυριακή των Βαϊων και να φουσκώνεις από περηφάνεια για τα Ιερά χώματα του τόπου σου...
Αν δεν έχεις συνοδέψει έστω κ μια φορά την εικόνα της εξόδου την Κυριακή το απόγευμα πίσω στο «σπίτι» της...
Ίσως να μην καταλάβεις ποτέ ότι η ΙΣΤΟΡΙΑ η ΠΑΡΑΔΟΣΗ τα ΗΘΗ και τα ΕΘΙΜΑ δεν ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΊΖΟΝΤΑΙ... η συντήρησή τους μας κρατάει ζωντανούς!!!!!!!
Δήμητρα Βραχά
Φωτογραφία, Αναπαράσταση ανατίναξης Καψάλη, Νίκου Σιάμου









