Η σημερινή μέρα, η 24η Ιουλίου, έχει καθιερωθεί ως Διεθνής Ημέρα Αυτοφροντίδας. Ο όρος «αυτοφροντίδα» είναι γενικά συνώνυμος με έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Αποτελείται από το συνθετικό "αυτο-" (που προέρχεται από το "εαυτός") και τη λέξη "φροντίδα". Επομένως, η λέξη "αυτοφροντίδα" σημαίνει τη φροντίδα-αγάπη που παρέχουμε στον εαυτό μας.
Σύμφωνα με το Διεθνές Ίδρυμα Αυτοφροντίδας (International Self-Care Foundation), μια φιλανθρωπική οργάνωση με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία ξεκίνησε τη Διεθνή Ημέρα Αυτοφροντίδας, οι επτά πυλώνες που απαιτούνται για την πρακτική εφαρμογή της αυτοφροντίδας περιλαμβάνουν τον υγειονομικό αλφαβητισμό, την αυτογνωσία, τη σωματική δραστηριότητα, την υγιεινή διατροφή, την αποφυγή ή τον μετριασμό των κινδύνων, την καλή υγιεινή και την ορθολογική και υπεύθυνη χρήση προϊόντων, υπηρεσιών, διαγνωστικών εξετάσεων και φαρμάκων.
Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός, αλλά μια μορφή αγάπης προς τον εαυτό μας. Όταν φροντίζουμε το σώμα, την ψυχή και το μυαλό μας, μπορούμε να ζούμε καλύτερα και να βοηθάμε και τους άλλους γύρω μας. Η αυτοφροντίδα είναι διαφορετική για κάθε άνθρωπο. Για κάποιους, είναι να τρώνε υγιεινά και να ασκούνται. Για άλλους, είναι να ξεκουράζονται, να κοιμούνται καλά ή να μιλούν με έναν φίλο ή έναν ψυχολόγο. Ακόμα και λίγος χρόνος για χαλάρωση, όπως ένα ζεστό μπάνιο ή ένα αγαπημένο βιβλίο, είναι μορφή αυτοφροντίδας.
Υπάρχουν πολλές σημαντικές διαφορές ανάμεσα στην αυτοφροντίδα και στον εγωισμό:
- Η αυτοφροντίδα αφορά την φροντίδα των δικών μας συναισθημάτων έτσι ώστε να μην τα προβάλλουμε στους άλλους.
- Ο εγωισμός είναι η νοοτροπία του "εγώ", στην οποία το άτομο συνεχώς σκέφτεται τις δικές του ανάγκες και επιθυμίες, χωρίς να δίνει καμία σημασία στις ανάγκες των άλλων.
- Η αυτοφροντίδα έχει να κάνει με το να ανακαλύπτουμε το σκοπό της ζωής μας και την ευτυχία.
- Η αυτοφροντίδα μας επιτρέπει να μένουμε ανοιχτοί και να μοιραζόμαστε πράγματα με τους άλλους. Ενώ ο εγωισμός συχνά οδηγεί στην απομόνωση και στη μοναξιά.
Η αυτοφροντίδα έχει οφέλη όχι μόνο για τον εαυτό μας αλλά και για τους ανθρώπους στη ζωή μας. Η αυτοφροντίδα έχει ως σκοπό την φροντίδα του εαυτού μας και όχι την παραμέληση των άλλων. Ο εγωισμός σημαίνει ότι υπάρχει η επιθυμία για εκμετάλλευση των άλλων, συχνά εις βάρος τους. Ωστόσο, η αυτοφροντίδα αναπληρώνει τα δικά μας αποθέματα χωρίς να χρειαζόμαστε τα αποθέματα των άλλων. Η αυτοφροντίδα σημαίνει ότι αναπληρώνουμε την δική μας ενέργεια, η οποία προάγει την σωματική υγεία και την ευεξία. Η αυτοφροντίδα χτίζει την αντοχή καθώς σημαίνει ότι θέτουμε τα δικά μας όριαώστε να μην ξοδεύουμε όλη την προσωπική μας ενέργεια φροντίζοντας τους πάντες εκτός από τον εαυτό μας. Πρέπει να αγαπάς πραγματικά τον εαυτό σου για να καταφέρεις οτιδήποτε σε αυτό τον κόσμο. Όταν έχουμε αυτή τη στάση προς τον εαυτό μας, θα έχουμε και αυτές τις υγιείς συμπεριφορές προς τους άλλους.
Σήμερα, που οι ρυθμοί της καθημερινότητας μας έχουν γεμίσει άγχος και πίεση, η αυτοφροντίδα γίνεται πιο σημαντική από ποτέ. Αν δεν σταματήσουμε λίγο για να «φορτίσουμε τις μπαταρίες μας», σύντομα θα εξαντληθούμε. Δεν είναι πολυτέλεια να κάνεις μια παύση για να φροντίσεις τον εαυτό σου, αλλά επιτακτική ανάγκη, καθώς αν δεν ακούσεις το σώμα και το πνεύμα σου, εγκαίρως, θα έρθει η στιγμή, που δε θα έχεις άλλη επιλογή, παρά μόνο να κάνεις μια υποχρεωτική παύση για να βρεις τις ισορροπίες σου.
Προσωπικά, χρειάστηκε να περάσουν χρόνια για να καταλάβω τι σημαίνει πραγματικά να φροντίζω τον εαυτό μου. Για μεγάλο διάστημα, είχα την τάση να τρέχω συνεχώς – να είμαι «παρών» για όλους εκτός από εμένα. Τότε κατάλαβα ότι η αυτοφροντίδα είναι κάτι ζωτικό. Δεν σημαίνει να αγνοείς τους άλλους, αλλά να μην ξεχνάς και τον εαυτό σου στη διαδικασία.
Η Διεθνής Ημέρα Αυτοφροντίδας έρχεται κάθε χρόνο για να μας θυμίσει ακριβώς αυτό: να σταματάμε, έστω και για λίγο, και να ρωτάμε τον εαυτό μας «πώς είμαι;», «τι χρειάζομαι;». Κι αν η απάντηση είναι «λίγο ύπνο», «μια βόλτα στη φύση», «ένα τηλεφώνημα σε έναν φίλο» ή απλά «σιωπή», ας την ακούσουμε.
Η αυτοφροντίδα δεν είναι μια μεγάλη πράξη. Είναι οι μικρές καθημερινές επιλογές που κάνουμε υπέρ μας. Είναι το να βάζουμε όρια, να αφιερώνουμε χρόνο στα πράγματα που μας κάνουν χαρούμενους, να είμαστε ευγενικοί με τον εαυτό μας όταν κάνει λάθη, και να θυμόμαστε ότι δεν χρειάζεται να τα κάνουμε όλα τέλεια.
Ας δούμε τη σημερινή μέρα ως μια ευκαιρία να σκεφτούμε: Τι κάνουμε κάθε μέρα για να νιώθουμε καλά; Μπορούμε να βρούμε λίγο χρόνο για εμάς; Δεν χρειάζονται μεγάλα πράγματα – αρκεί και ένα μικρό βήμα.
Εύχομαι ο καθένας από εμάς να βρίσκει καθημερινά έστω και λίγα λεπτά για να ακούει, να καταλαβαίνει και να φροντίζει τον εαυτό του – με αγάπη, με σεβασμό και με ευγένεια.
ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΡΟΜΠΟΛΑ
Φιλόλογος-Πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια ενηλίκων ΕΟΠΠΕΠ, MA Creative Writing
